Οι περισσότεροι που σκέφτονται Χριστούγεννα στη Βιέννη κλείνουν το ταξίδι για τις ημέρες γύρω στις 25 Δεκεμβρίου, με την εικόνα μιας πόλης που γιορτάζει στους δρόμους ως ανήμερα. Οι Βιεννέζοι όμως γιορτάζουν νωρίτερα. Οι αγορές ανοίγουν από τα μέσα Νοεμβρίου και οι περισσότερες μαζεύουν τους πάγκους τους στις 23 Δεκεμβρίου. Την παραμονή τα καταστήματα κλείνουν στη μία το μεσημέρι, ενώ το βράδυ ανήκει στο σπίτι, όπου τα δώρα κάτω από το δέντρο τα φέρνει το Θείο Βρέφος (Christkind) και όχι ο Άγιος Βασίλης. Η πιο ζωντανή Βιέννη των γιορτών είναι επομένως οι τέσσερις εβδομάδες πριν από τα Χριστούγεννα, η περίοδος που οι καθολικοί ονομάζουν Advent. Τότε βρίσκεις ανοιχτές όλες τις αγορές, αναμμένα τα φώτα του κέντρου και γεμάτο το πρόγραμμα των συναυλιών. Όποιος έρθει ανήμερα θα βρει λιγότερους πάγκους και μια πόλη πιο ήσυχη, με τα παλάτια και τα μεγάλα μουσεία ανοιχτά.

Οι χριστουγεννιάτικες αγορές της Βιέννης

Η Βιέννη στήνει πάγκους τον Δεκέμβριο εδώ και επτά αιώνες. Στα τέλη του 13ου αιώνα ο Αλβέρτος Α΄ των Αψβούργων έδωσε στους κατοίκους της το προνόμιο μιας «αγοράς του Δεκεμβρίου», που με τον καιρό έγινε γνωστή ως «αγορά των φατνών» (Krippenmarkt). Από εκείνη τη μία αγορά η πόλη έφτασε να έχει σήμερα περισσότερες από είκοσι, σκορπισμένες σε πλατείες, σε αυλές ανακτόρων και σε στενά γειτονιών. Στο Δημαρχείο θα βρεις τον πολύ κόσμο, τη μουσική και το παγοδρόμιο. Στη Φράιουνγκ κρέμονται γυάλινα στολίδια κάτω από μπαρόκ προσόψεις, ενώ στο Σπίτελμπεργκ οι πάγκοι χώνονται σε σοκάκια με χαμηλά σπίτια. Η ώρα τους είναι μετά τις τέσσερις, όταν σκοτεινιάζει και ανάβουν τα λαμπάκια πάνω από τα ξύλινα σπιτάκια, ενώ ο αέρας μυρίζει βανίλια, πόντς και ζεστό κρασί.

Πλατεία του Δημαρχείου (Rathausplatz)

Μπαίνεις από μια ψηλή φωτεινή πύλη με κεριά και βρίσκεσαι ανάμεσα σε περισσότερους από εκατό πάγκους, με φόντο τη νεογοτθική πρόσοψη του Δημαρχείου. Είναι η μεγαλύτερη αγορά της πόλης και η πιο γνωστή. Το δέντρο στη μέση της πλατείας το στέλνει κάθε χρόνο άλλη περιοχή της Αυστρίας. Στο διπλανό πάρκο όσοι κάνουν πατινάζ γλιστρούν σε διαδρόμους ανάμεσα στα φωτισμένα δέντρα. Ένα από αυτά είναι στολισμένο με φωτεινές καρδιές και τα ζευγάρια το ψάχνουν για φωτογραφία. Παρασκευή, Σάββατο και Κυριακή ανεβαίνουν στη σκηνή χορωδίες από διάφορες χώρες, με ελεύθερη είσοδο. Η αγορά μένει ανοιχτή ως τις 26 Δεκεμβρίου και είναι από τις λίγες που λειτουργούν και την παραμονή ως το βράδυ.

Ανάκτορο του Σένμπρουν (Schönbrunn)

Πίσω από τους πάγκους της αυλής υψώνεται η κίτρινη πρόσοψη του θερινού ανακτόρου των Αψβούργων. Η αγορά εδώ κρατά περισσότερο από όλες, αφού ανοίγει στις αρχές Νοεμβρίου και κλείνει στα Θεοφάνια, ενώ μετά τα Χριστούγεννα γίνεται αγορά της Πρωτοχρονιάς. Ανάμεσα σε περίπου εκατό πάγκους με χειροποίητα στολίδια υπάρχουν παγοδρόμιο, διάδρομοι για το αυστριακό κέρλινγκ (Eisstockschießen), καρουζέλ και ένα εργαστήρι όπου τα παιδιά μαθαίνουν παραδοσιακές τέχνες.

Ανάκτορο του Μπελβεντέρε (Belvedere)

Στον κήπο κάτω από το Άνω Μπελβεντέρε η αγορά ξαναζωντανεύει την Αυστρία των αυτοκρατόρων, γι' αυτό λέγεται «αυτοκρατορική και βασιλική» (K&K). Το φαγητό είναι βιολογικό και οι πάγκοι μένουν ως την παραμονή της Πρωτοχρονιάς.

Σπίτελμπεργκ (Spittelberg)

Εδώ η αγορά δεν έχει πλατεία. Οι πάγκοι στριμώχνονται σε τέσσερα στενά δρομάκια με χαμηλά σπίτια του πρώτου μισού του 19ου αιώνα, λίγο έξω από το ιστορικό κέντρο. Πουλούν χειροτεχνίες και τοπικά προϊόντα, πολλά από αυτά βιολογικά. Τις καθημερινές ανοίγει το απόγευμα και κλείνει στις 23 Δεκεμβρίου.

Πλατεία Φράιουνγκ (Freyung)

Στην πλατεία αυτή στήνονταν πάγκοι τα Χριστούγεννα ήδη από το 1772 και η αγορά της λέγεται σήμερα «παλιοβιεννέζικη» (Altwiener Christkindlmarkt). Ανάμεσα στα μπαρόκ μέγαρα και στην εκκλησία των Σκωτσέζων θα βρεις γυάλινα στολίδια, κεραμικά και παραδοσιακές φάτνες, ενώ από τις τέσσερις το απόγευμα η πλατεία γεμίζει χριστουγεννιάτικη μουσική. Λίγα βήματα πιο πέρα, στην πλατεία Αμ Χοφ (Am Hof), οι πάγκοι είναι γνωστοί για ένα πόντς αρωματισμένο με αλπική πεύκη (Zirbenpunsch). Και οι δύο κλείνουν στις 23 Δεκεμβρίου.

Καρλσπλατς (Karlsplatz)

Ο πράσινος τρούλος της μπαρόκ εκκλησίας του Αγίου Καρόλου (Karlskirche) δεσπόζει πάνω από την αγορά «Art Advent», που έχει κυρίως τέχνη και χειροτεχνία, εγκαταστάσεις και ζωντανή μουσική. Ό,τι τρως και πίνεις εδώ έχει πιστοποίηση βιολογικού προϊόντος. Για τα παιδιά υπάρχει ξεχωριστό απογευματινό πρόγραμμα. Κλείνει κι αυτή στις 23 Δεκεμβρίου.

Πόντς, κάστανα και η κούπα που κρατάς για ενθύμιο

Στους πάγκους θα βρεις δύο ζεστά ποτά που μοιάζουν αλλά έχουν άλλη συνταγή. Το ζεστό κρασί (Glühwein) φτιάχνεται από κόκκινο ή λευκό κρασί με κανέλα, γαρίφαλο και αστεροειδή γλυκάνισο. Το πόντς (Punsch) είναι πιο γλυκό, με βάση το τσάι και τους χυμούς φρούτων, ενώ το δυναμώνουν με ρούμι ή σναπς. Κάθε αγορά έχει τις δικές της βαθιές κεραμικές κούπες. Με το ποτό πληρώνεις και ένα μικρό ποσό εγγύησης, το οποίο σου επιστρέφουν όταν παραδώσεις την κούπα σε οποιονδήποτε πάγκο της ίδιας αγοράς, αφού κάθε αγορά δέχεται μόνο τις δικές της. Πολλοί πάντως προτιμούν να την κρατήσουν για ενθύμιο.

Για φαγητό υπάρχουν ψητά κάστανα σε χάρτινο χωνάκι, τηγανίτες από τριμμένη πατάτα (Kartoffelpuffer) με σάλτσα σκόρδου, λάνγκος (η ουγγρική τηγανητή πίτα) και Λέμπερκεζε (Leberkäse), ένα είδος ψητού αλλαντικού, μέσα σε ψωμάκι. Από τα γλυκά ξεχωρίζουν ο Καϊζερσμαρν (Kaiserschmarrn), μια αφράτη τηγανίτα κομμένη σε κομμάτια, τα ψητά μήλα, καβουρδισμένα ζαχαρωμένα αμύγδαλα και τα μελόψωμα (Lebkuchen). Το πιο κλασικό αυστριακό μπισκότο των Χριστουγέννων είναι το μισοφέγγαρο με αμύγδαλο και βανίλια (Vanillekipferl), που η μυρωδιά του γεμίζει την αγορά του Σένμπρουν.

Πολυέλαιοι στον Γκράμπεν και νότες στην Άνναγκασε

Από το δεύτερο μισό του Νοεμβρίου ανάβουν τα φώτα στους δρόμους του κέντρου και κάθε δρόμος έχει το δικό του σχέδιο. Στον πεζόδρομο Γκράμπεν (Graben) κρέμονται τεράστιοι πολυέλαιοι, που κάνουν τον δρόμο να μοιάζει με αίθουσα χορού στο ύπαιθρο. Στον Κόλμαρκτ (Kohlmarkt) ένας χρυσός θόλος από φώτα οδηγεί το βλέμμα ως τον τρούλο της πύλης του Αγίου Μιχαήλ στο Χόφμπουργκ (Hofburg), ενώ στη Χάμπσμπουργκεργκασε (Habsburgergasse) τα φωτιστικά έχουν σχήμα αυτοκρατορικού στέμματος. Στη μικρή Άνναγκασε (Annagasse), στο πλάι της Κέρντνερ Στράσε (Kärntner Straße), τα φώτα σχηματίζουν το πρώτο μέτρο από το «Άγια Νύχτα», ως αναφορά στο κοντινό Σπίτι της Μουσικής (Haus der Musik).

Τον Δεκέμβριο ο ήλιος δύει στη Βιέννη γύρω στις τέσσερις το απόγευμα, οπότε η βόλτα με τα φώτα χωράει άνετα πριν από το δείπνο.

Τα παλάτια των Αψβούργων τον χειμώνα

Το Σένμπρουν είναι ανοιχτό όλες τις ημέρες του χρόνου, μαζί και τις ημέρες των γιορτών. Τα αυτοκρατορικά διαμερίσματα δείχνουν πώς ζούσαν η Μαρία Θηρεσία και ο Φραγκίσκος Ιωσήφ, ενώ ο κήπος μένει ανοιχτός και τον χειμώνα, με τον λαβύρινθο κλειστό. Η πιο λογική σειρά είναι η ξενάγηση το πρωί και η αγορά της αυλής το απόγευμα, όταν ανάβουν τα φώτα.

Στο Χόφμπουργκ, το ανάκτορο της πόλης, με ένα εισιτήριο βλέπεις τα αυτοκρατορικά διαμερίσματα, το Μουσείο της Σίσσυ και τη συλλογή με τα ασημικά της αυλής. Μένουν ανοιχτά και τις τρεις ημέρες από την παραμονή ως τις 26 Δεκεμβρίου. Μέσα στο ίδιο συγκρότημα, η Ισπανική Σχολή Ιππασίας ανοίγει στο κοινό την πρωινή προπόνηση των λιπιτσάνερ (Lipizzaner), των λευκών αλόγων που άρχισαν να εκτρέφουν οι Αψβούργοι τον 16ο αιώνα.

Το Άνω Μπελβεντέρε έχει τη μεγαλύτερη συλλογή έργων του Γκούσταβ Κλιμτ, με το «Φιλί» ανάμεσά τους. Μετά την πινακοθήκη, η αγορά του κήπου είναι λίγα βήματα πιο κάτω.

Χορωδίες, γκαλά και ένα αυστριακό τραγούδι

Η Χορωδία Παίδων της Βιέννης (Wiener Sängerknaben) ψέλνει στην Κυριακάτικη λειτουργία του παρεκκλησίου του Χόφμπουργκ (Burgkapelle) στις 9:15 το πρωί, από τα μέσα Σεπτεμβρίου ως το τέλος Ιουνίου. Ψέλνει επίσης ανήμερα τα Χριστούγεννα. Η είσοδος γίνεται με εισιτήριο, που καλό είναι να κλείσεις από την Ελλάδα, γιατί οι θέσεις τελειώνουν γρήγορα.

Στα μέσα Δεκεμβρίου το Κόντσερτχάους (Konzerthaus) διοργανώνει το γκαλά «Χριστούγεννα στη Βιέννη» στη μεγάλη αίθουσα αρ νουβό, με χριστουγεννιάτικο πρόγραμμα. Μικρότερες συναυλίες ακούς και χωρίς εισιτήριο: τις χορωδίες του Σαββατοκύριακου στο Δημαρχείο και τη μουσική του απογεύματος στη Φράιουνγκ.

Το «Άγια Νύχτα» (Stille Nacht) είναι αυστριακό. Ακούστηκε πρώτη φορά την παραμονή των Χριστουγέννων του 1818, στην εκκλησία του Αγίου Νικολάου στο Όμπερντορφ, κοντά στο Σάλτσμπουργκ, με στίχους του ιερέα Γιόζεφ Μορ και μουσική του δασκάλου Φραντς Ξάβερ Γκρούμπερ. Σήμερα είναι εγγεγραμμένο στον κατάλογο της άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς της Αυστρίας στην UNESCO.

Η παραμονή, η ανήμερα και πόσες νύχτες χρειάζεσαι

Στις 24 Δεκεμβρίου σούπερ μάρκετ και καταστήματα κλείνουν στη μία το μεσημέρι, ενώ τα ζαχαροπλαστεία και τα ανθοπωλεία μένουν ανοιχτά ως τις έξι. Τα μεγάλα μουσεία κλείνουν από τις δύο ως τις τρεις το απόγευμα. Η αγορά του Σένμπρουν μένει ανοιχτή ως τις τέσσερις και του Δημαρχείου ως το βράδυ. Οι 25 και 26 Δεκεμβρίου είναι αργίες: τα καταστήματα μένουν κλειστά και τα μέσα μεταφοράς περνούν πιο αραιά, ενώ παλάτια και μουσεία λειτουργούν. Για το δείπνο αυτών των ημερών κλείσε τραπέζι πριν φύγεις.

Ο καιρός κινείται γύρω στο μηδέν, με τις νύχτες συχνά κάτω από αυτό. Θα σταθείς πολλές ώρες στο ύπαιθρο ανάμεσα στους πάγκους, οπότε χρειάζεσαι ζεστό παλτό, σκούφο, γάντια και παπούτσια που δεν περνάει το νερό, γιατί το χιόνι και το χιονόνερο είναι πιθανά.

Τρεις νύχτες είναι το ελάχιστο για να δεις την πόλη των γιορτών χωρίς τρέξιμο. Η πρώτη μέρα πάει στις αγορές του κέντρου, από το Δημαρχείο ως τη Φράιουνγκ και το Αμ Χοφ, με τα φώτα του Γκράμπεν το απόγευμα. Η δεύτερη είναι για το Σένμπρουν και την αγορά του, ενώ η τρίτη για το Χόφμπουργκ και το Μπελβεντέρε. Κάθε επιπλέον ημέρα προσθέτει το Σπίτελμπεργκ και το Καρλσπλατς, μια Κυριακή με τη Χορωδία Παίδων ή μια βραδιά στο Κόντσερτχάους. Αν το ταξίδι σου φτάνει ως την αλλαγή του χρόνου, διάβασε και για την Πρωτοχρονιά στη Βιέννη.

Συχνές ερωτήσεις

Πότε κλείνουν οι χριστουγεννιάτικες αγορές της Βιέννης;

Οι περισσότερες κλείνουν στις 23 Δεκεμβρίου. Η αγορά της πλατείας του Δημαρχείου μένει ανοιχτή ως τις 26, του Μπελβεντέρε ως την παραμονή της Πρωτοχρονιάς και του Σένμπρουν ως τα Θεοφάνια.

Αξίζουν τα Χριστούγεννα στη Βιέννη με παιδιά;

Ναι, γιατί οι μεγάλες αγορές έχουν πρόγραμμα για παιδιά. Στο Δημαρχείο υπάρχει καρουζέλ, τρενάκι με τάρανδους, δεύτερο παγοδρόμιο για μικρούς και ένα εργαστήρι στο ισόγειο του κτιρίου, όπου τα παιδιά ψήνουν μπισκότα και φτιάχνουν κεριά. Στο Σένμπρουν υπάρχουν παγοδρόμιο, καρουζέλ και εργαστήρι χειροτεχνίας.

Είναι ανοιχτά τα αξιοθέατα ανήμερα τα Χριστούγεννα;

Τα ανάκτορα του Σένμπρουν και του Χόφμπουργκ μένουν ανοιχτά όλες τις ημέρες των γιορτών, όπως και τα περισσότερα μεγάλα μουσεία. Κλειστά μένουν τα καταστήματα και στις δύο ημέρες των Χριστουγέννων.

Πού ακούω τη Χορωδία Παίδων της Βιέννης τα Χριστούγεννα;

Στη λειτουργία της 25ης Δεκεμβρίου στο παρεκκλήσι του Χόφμπουργκ, στις 9:15 το πρωί. Χρειάζεται εισιτήριο, που καλό είναι να κλείσεις αρκετές εβδομάδες νωρίτερα.

Για να ζήσεις τον Δεκέμβριο της Βιέννης με πτήσεις, ξενοδοχείο και ξεναγήσεις ήδη κανονισμένα, δες τα οργανωμένα χριστουγεννιάτικα ταξίδια και τις ημερομηνίες αναχώρησης.