Όποιος έχει περάσει Χριστούγεννα στη Βιέννη ή στη Νυρεμβέργη φτάνει στο Παρίσι περιμένοντας μια μεγάλη πλατεία γεμάτη ξύλινα περίπτερα και ζεστό κρασί. Αγορές θα βρει, όμως το πλήθος του Δεκεμβρίου μαζεύεται αλλού. Στέκεται στο πεζοδρόμιο της λεωφόρου Οσμάν (boulevard Haussmann) μπροστά στις βιτρίνες των πολυκαταστημάτων και περπατά κάτω από τα φωτισμένα δέντρα των Ηλυσίων Πεδίων, που ανάβουν μόλις πέσει το σκοτάδι, λίγο πριν τις πέντε το απόγευμα. Το Παρίσι γιορτάζει τα Χριστούγεννα με φως και βιτρίνες. Τη μεγάλη του βραδιά την κρατάει για την παραμονή της Πρωτοχρονιάς, στην ίδια λεωφόρο, με την Αψίδα του Θριάμβου για φόντο.
Τα φώτα, από τα Ηλύσια Πεδία ως την πλατεία Βαντόμ
Τα Ηλύσια Πεδία (Champs-Élysées) ανάβουν στο δεύτερο μισό του Νοεμβρίου, σε μια βραδιά εγκαινίων που κλείνει τη λεωφόρο στα αυτοκίνητα και έχει κάθε χρόνο για νονό ή νονά ένα γνωστό πρόσωπο. Γύρω στα τετρακόσια δέντρα ντύνονται με φωτάκια σε όλο το μήκος της λεωφόρου και μένουν αναμμένα ως τις πρώτες μέρες του Ιανουαρίου. Η λεωφόρος ανηφορίζει ελαφρά προς την Αψίδα, οπότε από την πλατεία Κονκόρντ (Place de la Concorde) έχεις μπροστά σου ολόκληρη τη γραμμή των φώτων ως το τέλος της.
Την ίδια εποχή στολίζονται και οι δρόμοι της πολυτέλειας γύρω από τη λεωφόρο. Η λεωφόρος Μονταίν (avenue Montaigne), με τους οίκους μόδας, ντύνει με φως τα δέντρα και τις προσόψεις της. Στην πλατεία Βαντόμ (place Vendôme) στήνονται γιγάντια έλατα γύρω από τη στήλη και τα κοσμηματοπωλεία φωτίζουν τις προσόψεις τους. Η οδός Φομπούρ Σεντ-Ονορέ (rue du Faubourg Saint-Honoré) αλλάζει θέμα στολισμού κάθε χρόνο. Οι τρεις βρίσκονται κοντά, οπότε μια βραδινή βόλτα από τη Μονταίν ως τη Βαντόμ περνά από όλες.
Ο Πύργος του Άιφελ λαμπυρίζει για πέντε λεπτά στην αλλαγή κάθε ώρας, από το σούρουπο ως αργά το βράδυ. Το κάνει όλο τον χρόνο, όμως τον Δεκέμβριο σκοτεινιάζει τόσο νωρίς που θα προλάβεις το πρώτο λαμπύρισμα πριν καθίσεις για φαγητό.
Οι βιτρίνες της λεωφόρου Οσμάν
Τα δύο μεγάλα πολυκαταστήματα της λεωφόρου Οσμάν, οι Galeries Lafayette και το Printemps, αποκαλύπτουν τις χριστουγεννιάτικες βιτρίνες τους στις αρχές Νοεμβρίου. Κάθε χρόνο έχουν νέο θέμα, με κινούμενες φιγούρες και σκηνικά. Στις Galeries Lafayette οι βιτρίνες σχεδιάζονται σχεδόν έναν χρόνο νωρίτερα. Τα δύο πολυκαταστήματα είναι το ένα δίπλα στο άλλο, γι' αυτό τα απογεύματα του Δεκεμβρίου εκείνο το κομμάτι του πεζοδρομίου γεμίζει κόσμο.
Μέσα στις Galeries Lafayette, κάτω από τον γυάλινο τρούλο του 1912, στήνεται κάθε Νοέμβριο ένα έλατο που συνήθως ξεπερνά τα δεκαπέντε μέτρα, με διαφορετικό στολισμό κάθε φορά. Αν θέλεις να το δεις ολόκληρο, αξίζει να ανέβεις στους εξώστες των πάνω ορόφων, που κάνουν κύκλο γύρω από τον τρούλο.
Στην αριστερή όχθη, το Bon Marché, το παλαιότερο πολυκατάστημα της πόλης, στολίζει τις δικές του βιτρίνες. Από εκεί η αγορά της λεωφόρου Σεν-Ζερμέν απέχει δέκα λεπτά με τα πόδια, οπότε τα δύο χωράνε στο ίδιο απόγευμα.
Οι αγορές του Παρισιού
Η μεγαλύτερη αγορά του κέντρου στήνεται στον Κήπο του Κεραμεικού (Jardin des Tuileries), ανάμεσα στο Λούβρο και την πλατεία Κονκόρντ. Είναι μισή αγορά, μισή λούνα παρκ, με περίπου ογδόντα ξύλινα περίπτερα για φαγητό και δώρα δίπλα σε καρουζέλ και παιχνίδια για παιδιά. Ανοίγει στα μέσα Νοεμβρίου και κλείνει στις αρχές Ιανουαρίου.
Μικρότερη και πιο ήσυχη είναι η αγορά στην πλατεία Ρενέ Βιβιανί (square René Viviani), απέναντι από την Παναγία των Παρισίων (Notre-Dame). Πουλά μόνο προϊόντα φτιαγμένα στη Γαλλία και κλείνει γύρω στα Χριστούγεννα. Στην ίδια πλατεία στέκεται η ψευδακακία που θεωρείται το παλαιότερο δέντρο του Παρισιού, φυτεμένη στις αρχές του 17ου αιώνα.
Στη λεωφόρο Σεν-Ζερμέν (boulevard Saint-Germain), μπροστά στην ομώνυμη εκκλησία, τα ξυλόσπιτα πουλούν πιο προσεγμένα και ακριβότερα πράγματα. Στο Πεδίο του Άρεως (Champ-de-Mars) το χριστουγεννιάτικο χωριό ανοίγει στις αρχές Δεκεμβρίου, στα πόδια του φωτισμένου Πύργου. Η μεγαλύτερη αγορά της ευρύτερης περιοχής, με πάνω από τριακόσια περίπτερα, είναι στη Λα Ντεφάνς (La Défense), στη συνοικία των ουρανοξυστών έξω από την πόλη. Κλείνει πριν την Πρωτοχρονιά.
Αν το ταξίδι σου γίνεται κυρίως για τις αγορές, πόλεις όπως το Στρασβούργο ζουν όλο τον Δεκέμβριο γύρω από αυτές. Τις συγκρίνουμε μία μία στις χριστουγεννιάτικες αγορές της Ευρώπης.
Η Disneyland τις γιορτές
Η Disneyland Paris βρίσκεται στο Μαρν-λα-Βαλέ (Marne-la-Vallée), περίπου σαράντα λεπτά από το κέντρο με τον προαστιακό RER A. Το χριστουγεννιάτικο πρόγραμμά της ξεκινά στις αρχές Νοεμβρίου και κρατά ως τα Θεοφάνεια. Στην πλατεία της εισόδου υψώνεται ένα μεγάλο έλατο που ανάβει με μουσική αρκετές φορές την ημέρα. Στον κεντρικό δρόμο του πάρκου, τη Main Street, πέφτει τεχνητό χιόνι, ενώ η χριστουγεννιάτικη παρέλαση με τον Μίκυ, τις πριγκίπισσες και τον Αϊ-Βασίλη περνά δύο φορές τη μέρα.
Την παραμονή της Πρωτοχρονιάς το πάρκο έχει πυροτεχνήματα πάνω από το κάστρο της Ωραίας Κοιμωμένης. Για να τα παρακολουθήσεις, αρκεί το κανονικό εισιτήριο εισόδου. Το πάρκο θέλει μια ολόκληρη μέρα, οπότε σε ένα πεντάημερο οι άλλες τέσσερις μένουν για το Παρίσι.
Η παραμονή της Πρωτοχρονιάς στα Ηλύσια Πεδία
Το βράδυ της 31ης Δεκεμβρίου τα Ηλύσια Πεδία κλείνουν για τα αυτοκίνητα και γεμίζουν με εκατοντάδες χιλιάδες ανθρώπους. Η είσοδος είναι ελεύθερη. Στη λεωφόρο μπαίνεις κυρίως από την πλευρά της Κονκόρντ και από τους κάθετους δρόμους. Σε κάθε είσοδο ελέγχονται οι τσάντες. Λίγο πριν τα μεσάνυχτα η Αψίδα του Θριάμβου γίνεται οθόνη για μια προβολή φωτός και εικόνας. Η αντίστροφη μέτρηση καταλήγει σε πυροτεχνήματα γύρω από την Αψίδα.
Για να βρεις θέση με καλή θέα στην Αψίδα, πρέπει να είσαι στη λεωφόρο ώρες νωρίτερα. Τα γυάλινα μπουκάλια και τα βεγγαλικά απαγορεύονται, ενώ τα καρότσια μωρών καλύτερα να μείνουν στο ξενοδοχείο. Οι σταθμοί του μετρό γύρω από την Αψίδα και την Κονκόρντ κλείνουν από το απόγευμα και ξανανοίγουν μετά τα μεσάνυχτα. Για την επιστροφή υπολόγισε περπάτημα ως έναν πιο απομακρυσμένο σταθμό.
Όσοι δεν θέλουν το πλήθος κλείνουν τραπέζι για ρεβεγιόν σε εστιατόριο ή σε κρουαζιέρα με δείπνο στον Σηκουάνα. Και τα δύο γεμίζουν νωρίς, γι' αυτό προτείνουμε να κάνεις την κράτηση πριν φύγεις από την Ελλάδα.
Ρεβεγιόν, στρείδια και μπους ντε Νοέλ
Το μεγάλο γιορτινό τραπέζι των Γάλλων στρώνεται το βράδυ της 24ης Δεκεμβρίου. Το λένε ρεβεγιόν (réveillon), από το ρήμα réveiller («ξυπνώ»): είναι το γεύμα που τρώγεται μέσα στη νύχτα, τις ώρες που κανονικά θα κοιμόσουν. Στο τραπέζι μπαίνουν στρείδια, φουά γκρα και καπνιστός σολομός, ως κύριο πιάτο συνήθως γαλοπούλα ή καπόνι και στο τέλος η μπους ντε Νοέλ (bûche de Noël), παντεσπάνι τυλιγμένο σε σχήμα κορμού και ντυμένο με σοκολάτα. Πολλά εστιατόρια σερβίρουν εκείνο το βράδυ ειδικό μενού, που θέλει κράτηση.
Η Παναγία των Παρισίων, μετά την πυρκαγιά και την αναστήλωσή της, τελεί ξανά τη μεσονύχτια λειτουργία την παραμονή των Χριστουγέννων.
Τις πρώτες μέρες του Ιανουαρίου τα ζαχαροπλαστεία γεμίζουν γκαλέτ ντε ρουά (galette des rois), το γλυκό των Θεοφανείων. Είναι σφολιάτα με κρέμα αμυγδάλου και μέσα της κρύβεται ένα μικρό φιγουρίνι, η φεβ (fève). Όποιος το βρει στο κομμάτι του φοράει το χάρτινο στέμμα, όπως το φλουρί της δικής μας βασιλόπιτας.
Καιρός, ντύσιμο και πόσες νύχτες
Ο Δεκέμβριος στο Παρίσι έχει μέγιστη θερμοκρασία γύρω στους οκτώ βαθμούς και ελάχιστη κοντά στους τέσσερις. Βρέχει περίπου μία στις τρεις μέρες, ενώ το χιόνι είναι σπάνιο, δύο μέρες τον μήνα κατά μέσο όρο. Ο ήλιος δύει λίγο πριν τις πέντε, οπότε τα φώτα και οι βιτρίνες πιάνουν μεγάλο κομμάτι του προγράμματος. Χρειάζεσαι αδιάβροχο μπουφάν και παπούτσια που δεν μουσκεύουν, γιατί η βροχή είναι πιο πιθανή από τον παγετό.
Τέσσερις διανυκτερεύσεις φτάνουν για τα φώτα των λεωφόρων, τις βιτρίνες, μία ή δύο αγορές και ένα μεγάλο μουσείο, χωρίς τρέξιμο. Η Disneyland θέλει μια ολόκληρη μέρα παραπάνω. Κάθε επιπλέον μέρα χωράει τις Βερσαλλίες ή μια βόλτα στη Μονμάρτη ως τη βασιλική της Ιερής Καρδιάς (Sacré-Cœur). Οι αναχωρήσεις πριν τις 24 Δεκεμβρίου πιάνουν το ρεβεγιόν και όλες τις αγορές ανοιχτές. Όσες φεύγουν μετά τα Χριστούγεννα πιάνουν την παραμονή της Πρωτοχρονιάς στα Ηλύσια Πεδία.
Συχνές ερωτήσεις
Ως πότε μένουν αναμμένα τα χριστουγεννιάτικα φώτα στο Παρίσι;
Συνήθως ως την πρώτη εβδομάδα του Ιανουαρίου. Τα περισσότερα ανάβουν στο δεύτερο μισό του Νοεμβρίου, οπότε, όποιες μέρες κι αν διαλέξεις μέσα στις γιορτές, θα τα βρεις αναμμένα.
Είναι ανοιχτές οι χριστουγεννιάτικες αγορές μετά τα Χριστούγεννα;
Οι περισσότερες. Του Κήπου του Κεραμεικού, της λεωφόρου Σεν-Ζερμέν και του Πεδίου του Άρεως μένουν ανοιχτές ως τις αρχές Ιανουαρίου. Η αγορά μπροστά στην Παναγία των Παρισίων και η αγορά της Λα Ντεφάνς κλείνουν πριν την Πρωτοχρονιά.
Τι είναι ανοιχτό στο Παρίσι ανήμερα τα Χριστούγεννα;
Λίγα πράγματα. Τα περισσότερα μαγαζιά κλείνουν, όπως και το Λούβρο και το Μουσείο Ορσέ (Musée d'Orsay). Ο Πύργος του Άιφελ μένει ανοιχτός όλες τις μέρες των γιορτών, ενώ τα φώτα των λεωφόρων ανάβουν κανονικά. Την 1η Ιανουαρίου το Λούβρο μένει κλειστό, ενώ το Ορσέ ανοίγει.
Χρειάζεται εισιτήριο για τα πυροτεχνήματα στα Ηλύσια Πεδία;
Η είσοδος είναι δωρεάν. Μπαίνεις από τα σημεία ελέγχου, κυρίως από την πλευρά της Κονκόρντ. Οι τσάντες ελέγχονται, οπότε άφησε στο ξενοδοχείο ό,τι γυάλινο έχεις μαζί σου.
Χιονίζει στο Παρίσι τα Χριστούγεννα;
Σπάνια. Ο Δεκέμβριος έχει κατά μέσο όρο δύο χιονισμένες μέρες, ενώ η θερμοκρασία μένει συνήθως πάνω από το μηδέν. Η βροχή είναι πολύ πιο πιθανή από το χιόνι.
Αν θέλεις να ζήσεις τις γιορτές στο Παρίσι χωρίς να οργανώσεις μόνος σου πτήσεις, διαμονή και μετακινήσεις, δες τις εκδρομές για τα Χριστούγεννα και τα οργανωμένα ταξίδια της Πρωτοχρονιάς.
