Την παραμονή της Πρωτοχρονιάς του 1904 ο εκδότης των New York Times, Άντολφ Όκς, γιόρτασε τα εγκαίνια του νέου κτιρίου της εφημερίδας με πυροτεχνήματα από την ταράτσα του. Η πλατεία μπροστά του είχε μόλις πάρει το όνομα της εφημερίδας. Τρία χρόνια αργότερα η πόλη απαγόρευσε τα πυροτεχνήματα και οι διοργανωτές χρειάστηκαν κάτι άλλο για να σημαδέψουν τα μεσάνυχτα. Δανείστηκαν την ιδέα από τις μπάλες ώρας των λιμανιών, που κατέβαιναν σε συγκεκριμένη στιγμή για να ρυθμίζουν οι καπετάνιοι τα χρονόμετρά τους. Έτσι, στις 31 Δεκεμβρίου του 1907, μια μπάλα από σίδερο και ξύλο με εκατό λάμπες κατέβηκε για πρώτη φορά στην Times Square. Από τότε έχει σταματήσει μόνο δύο χρονιές, το 1942 και το 1943, όταν η συσκότιση του πολέμου την κράτησε σβηστή και το πλήθος γιόρτασε με ενός λεπτού σιγή. Η Πρωτοχρονιά όμως είναι μόνο το τέλος. Από τις αρχές Δεκεμβρίου η πόλη ζει τις πιο φωτισμένες εβδομάδες της χρονιάς.

Τα Χριστούγεννα στη Νέα Υόρκη

Το δέντρο του Ροκφέλερ Σέντερ

Το πιο γνωστό δέντρο της πόλης στήνεται στο Ροκφέλερ Σέντερ (Rockefeller Center), ανάμεσα στην Πέμπτη και την Έκτη Λεωφόρο και στις οδούς 48 και 51. Ανάβει στις αρχές Δεκεμβρίου και μένει αναμμένο ως τα μέσα Ιανουαρίου, οπότε το βλέπει όποιος έρθει είτε για τα Χριστούγεννα είτε για την Πρωτοχρονιά. Ακριβώς μπροστά του λειτουργεί το παγοδρόμιο. Εδώ γυρίστηκε και το φινάλε του «Μόνος στο σπίτι 2: Χαμένος στη Νέα Υόρκη», με τον Κέβιν να βρίσκει τη μητέρα του κάτω από το δέντρο. Λίγο πιο βόρεια, στη νότια άκρη του Σέντραλ Παρκ, βρίσκεται το ξενοδοχείο Plaza, όπου ο Κέβιν κάνει check-in με την πιστωτική του πατέρα του. Οι σκηνές του Plaza γυρίστηκαν στο λόμπι και σε μια σουίτα του ξενοδοχείου. Λιγότερο γνωστό από του Ροκφέλερ, αλλά παλαιότερο, είναι το δέντρο που στήνεται κάθε χρόνο από το 1923 στην οδό Broad Street, μπροστά στην πρόσοψη του Χρηματιστηρίου της Νέας Υόρκης, δίπλα στη Wall Street.

Βιτρίνες, χωριά και Rockettes

Τα μεγάλα πολυκαταστήματα στήνουν χριστουγεννιάτικες βιτρίνες από τα τέλη Νοεμβρίου. Του Macy's απλώνονται στην 34η Οδό και στο Μπρόντγουεϊ, ενώ του Bergdorf Goodman στην Πέμπτη Λεωφόρο είναι οι πιο τολμηρές. Στο Μπράιαντ Παρκ (Bryant Park), στην Έκτη Λεωφόρο ανάμεσα στις οδούς 40 και 42, το χειμερινό χωριό λειτουργεί όλη την περίοδο των γιορτών, με χριστουγεννιάτικη αγορά, δέντρο και παγοδρόμιο. Η είσοδος στο παγοδρόμιο είναι δωρεάν, αρκεί να φέρεις δικά σου πατίνια ή να νοικιάσεις.

Στο Ράδιο Σίτι Μιούζικ Χολ (Radio City Music Hall), όλες τις εβδομάδες των γιορτών, ανεβαίνει το Christmas Spectacular με τις Rockettes. Η «Παρέλαση των ξύλινων στρατιωτών» υπάρχει στο πρόγραμμα από την πρώτη παράσταση, το 1933. Τα εισιτήρια βγαίνουν από το καλοκαίρι.

Τα φώτα του Ντάικερ Χάιτς

Για τα φώτα των γειτονιών πρέπει να βγεις από το Μανχάταν. Στο Ντάικερ Χάιτς (Dyker Heights) του Μπρούκλιν, ανάμεσα στις οδούς 83 και 86 και στις λεωφόρους 11 και 13, οι ιδιοκτήτες στολίζουν μόνοι τους τα σπίτια τους με χιλιάδες λαμπάκια, τεράστιες φιγούρες και κινούμενες κατασκευές. Το έθιμο ξεκίνησε τη δεκαετία του 1980, όταν η Λούσι Σπάτα στόλισε το σπίτι της στην οδό 84 στη μνήμη της μητέρας της. Τα φώτα ανάβουν από τα τέλη Νοεμβρίου ή τις αρχές Δεκεμβρίου και μένουν τουλάχιστον ως τα Χριστούγεννα. Η βόλτα είναι δωρεάν. Φτάνεις με το μετρό, γραμμή R ως την 86η Οδό ή γραμμή D ως την 79η. Από εκεί περπατάς δέκα με δεκαπέντε λεπτά. Τα Σαββατοκύριακα, από τις πέντε ως τις εννιά το βράδυ, έχει τον περισσότερο κόσμο.

Η βραδιά της 31ης στην Times Square

Η είσοδος στην Times Square την παραμονή είναι δωρεάν και χωρίς εισιτήριο. Πάσα για τις ζώνες θέασης δεν πωλούνται, οπότε όποιος σου προσφέρει πουλάει πλαστά. Οι θέσεις πιάνονται με σειρά προτεραιότητας, οπότε ο κόσμος αρχίζει να φτάνει από το απόγευμα ή και νωρίτερα. Η μπάλα ανεβαίνει στην κορυφή του κτιρίου One Times Square λίγο πριν από τις έξι το απόγευμα και ξεκινά να κατεβαίνει στις 23:59, για το τελευταίο λεπτό της χρονιάς.

Στις ζώνες μπαίνεις μόνο από την Έκτη ή την Όγδοη Λεωφόρο και όλες οι τσάντες ελέγχονται. Απαγορεύονται τα σακίδια και οι μεγάλες τσάντες, οι ομπρέλες, οι καρέκλες, οι κουβέρτες, τα μεγάλα ψυγειάκια και το αλκοόλ. Το πιο σημαντικό πρακτικό στοιχείο είναι ότι δεν υπάρχουν χημικές τουαλέτες. Όποιος πάει νωρίς το απόγευμα θα περάσει πολλές ώρες όρθιος, στο κρύο, χωρίς τουαλέτα, οπότε ντύνεται βαριά και πίνει λίγο. Ο σταθμός του μετρό στην 42η Οδό γεμίζει ασφυκτικά, γι' αυτό είναι καλύτερα να κατέβεις σε κοντινό σταθμό και να περπατήσεις.

Αν δεν θέλεις να περιμένεις ώρες όρθιος

Η Times Square δεν είναι η μόνη επιλογή για τα μεσάνυχτα. Στο Σέντραλ Παρκ (Central Park) γίνεται κάθε χρόνο ο αγώνας δρόμου Midnight Run, που ξεκινά στις δώδεκα ακριβώς, με πυροτεχνήματα πάνω από το πάρκο όταν το επιτρέπει ο καιρός. Στο Μπρούκλιν, τα πυροτεχνήματα του Πρόσπεκτ Παρκ (Prospect Park) πάνω από την πλατεία Grand Army Plaza είναι παράδοση δεκαετιών. Όποιος θέλει τη βραδιά πιο άνετη μπορεί να κλείσει θέση σε κρουαζιέρα της παραμονής. Τα σκάφη βγαίνουν στο λιμάνι και τα πυροτεχνήματα πέφτουν από φορτηγίδα, με φόντο το Άγαλμα της Ελευθερίας. Τα εισιτήρια κοστίζουν αρκετές εκατοντάδες δολάρια.

Πρακτικά: ESTA, πτήσεις, καιρός, αργίες

Οι Έλληνες πολίτες ταξιδεύουν στις ΗΠΑ χωρίς βίζα, με το πρόγραμμα απαλλαγής από θεώρηση, για παραμονή έως 90 ημέρες. Χρειάζεται ηλεκτρονικό διαβατήριο και έγκριση ESTA, που την κάνεις στον επίσημο ιστότοπο esta.cbp.dhs.gov τουλάχιστον 72 ώρες πριν από την πτήση. Η έγκριση ισχύει δύο χρόνια ή ως τη λήξη του διαβατηρίου, για πολλαπλές εισόδους. Απευθείας πτήσεις από την Αθήνα για τη Νέα Υόρκη υπάρχουν και τον χειμώνα.

Τον Δεκέμβριο η μέγιστη θερμοκρασία στη Νέα Υόρκη κινείται γύρω στους επτά βαθμούς και η ελάχιστη λίγο πάνω από το μηδέν, ενώ τη νύχτα της 31ης στην Times Square το κρύο το νιώθεις περισσότερο, γιατί στέκεσαι ακίνητος για ώρες. Ανήμερα τα Χριστούγεννα και την Πρωτοχρονιά μένουν κλειστά μεγάλα μουσεία, όπως το Μητροπολιτικό Μουσείο Τέχνης.

Πόσες μέρες χρειάζεσαι

Με υπερατλαντική πτήση και επτά ώρες διαφορά από την Ελλάδα, πέντε διανυκτερεύσεις είναι το ελάχιστο. Σε αυτές χωράνε τα βασικά του Μανχάταν, το δέντρο, οι βιτρίνες και μία από τις γιορτινές βραδιές. Με επτά ή οκτώ μέρες χωράνε το Μπρούκλιν και το Ντάικερ Χάιτς, μια παράσταση στο Μπρόντγουεϊ ή στο Ράδιο Σίτι, ενώ μένει και ελεύθερος χρόνος για ψώνια. Με δέκα ή έντεκα μέρες προστίθενται μονοήμερες εκδρομές στην Ουάσινγκτον ή τη Βοστόνη.

Συχνές ερωτήσεις

Χρειάζεται εισιτήριο για την Times Square την Πρωτοχρονιά;

Η είσοδος στις ζώνες θέασης είναι δωρεάν και οι θέσεις πιάνονται με σειρά προτεραιότητας. Εισιτήρια για τις ζώνες δεν πωλούνται, οπότε όποιος σου προσφέρει πουλάει πλαστά.

Τι ώρα πρέπει να είμαι στην Times Square;

Ο κόσμος αρχίζει να φτάνει από το απόγευμα. Όσο νωρίτερα φτάσεις, τόσο πιο κοντά στην μπάλα θα σταθείς. Η μπάλα ανεβαίνει λίγο πριν από τις έξι και κατεβαίνει στις 23:59.

Ως πότε μένει το δέντρο του Ροκφέλερ Σέντερ;

Ανάβει στις αρχές Δεκεμβρίου και μένει ως τα μέσα Ιανουαρίου, οπότε το βλέπεις και αν ταξιδέψεις για την Πρωτοχρονιά ή τα Θεοφάνια.

Τι είναι ανοιχτό στη Νέα Υόρκη ανήμερα τα Χριστούγεννα;

Το Μητροπολιτικό Μουσείο και άλλα μεγάλα μουσεία μένουν κλειστά ανήμερα τα Χριστούγεννα, όπως και την Πρωτοχρονιά. Το δέντρο, οι βιτρίνες και τα φώτα του Ντάικερ Χάιτς φαίνονται κανονικά.

Πού γυρίστηκε το «Μόνος στο σπίτι 2»;

Στο ξενοδοχείο Plaza, με τις σκηνές στο λόμπι και στη σουίτα του Κέβιν, όπως και στο Ροκφέλερ Σέντερ, όπου γυρίστηκε το φινάλε κάτω από το χριστουγεννιάτικο δέντρο.

Αν θέλεις να ζήσεις τις γιορτές στη Νέα Υόρκη με πτήσεις, ξενοδοχείο και ξεναγήσεις ήδη κανονισμένα, δες τα ταξίδια της Πρωτοχρονιάς και τις χριστουγεννιάτικες εκδρομές. Για σύγκριση με άλλες πόλεις, υπάρχουν και οι προορισμοί για Πρωτοχρονιά στο εξωτερικό.