Η Ελλάδα μπαίνει στη νέα χρονιά πριν από τις περισσότερες πόλεις της Ευρώπης. Όταν στην Αθήνα ανοίγουν οι σαμπάνιες, στη Βιέννη, στη Ρώμη και στο Παρίσι μένει ακόμα μία ώρα ως τα μεσάνυχτα. Στο Λονδίνο μένουν δύο, ενώ στη Νέα Υόρκη το πλήθος της Times Square θα περιμένει άλλες επτά. Όποιος ταξιδεύει για την Πρωτοχρονιά ζει λοιπόν την αλλαγή του χρόνου με το ρολόι ενός άλλου τόπου. Μαζί με την ώρα αλλάζει και το τελετουργικό. Στη Μαδρίτη τα μεσάνυχτα συνοδεύονται από δώδεκα ρώγες σταφύλι, στη Βιέννη από μια καμπάνα και ένα βαλς, στη Βουδαπέστη από σφυρίχτρες και κόρνες.

Τα μεσάνυχτα πόλη με πόλη

Βιέννη

Από τις δύο το μεσημέρι της 31ης ως τις δύο τα ξημερώματα, οι δρόμοι της παλιάς πόλης μετατρέπονται σε υπαίθρια γιορτή με ελεύθερη είσοδο και διαφορετική μουσική σε κάθε πλατεία. Τα μεσάνυχτα τα σημαδεύει η Πούμεριν (Pummerin), η βαριά καμπάνα του καθεδρικού. Αμέσως μετά τα μεγάφωνα παίζουν τον «Γαλάζιο Δούναβη». Ζευγάρια που ως τότε στέκονταν στο πλήθος πιάνονται από το χέρι και χορεύουν βαλς πάνω στο λιθόστρωτο. Η Πρωτοχρονιά στη Βιέννη συνεχίζεται και το πρωί της 1ης, όταν η συναυλία της Φιλαρμονικής προβάλλεται σε γιγαντοοθόνη μπροστά στον καθεδρικό.

Βουδαπέστη

Στη Βουδαπέστη η αλλαγή του χρόνου ακούγεται πριν φανεί. Λίγο μετά τα μεσάνυχτα τα πεζοδρόμια του κέντρου γεμίζουν θόρυβο από σφυρίχτρες, τρομπέτες και κόρνες χειρός, που κατά την παράδοση διώχνουν τα κακά πνεύματα πριν μπουν στη νέα χρονιά. Οι συναυλίες της παραμονής στήνονται σε πλατείες της Πέστης, ενώ τα πυροτεχνήματα ανάβουν πάνω από τον Δούναβη με το Κοινοβούλιο φωτισμένο στην όχθη. Ανήμερα οι Ούγγροι τρώνε φακές για να έρθουν λεφτά και πολλοί περνούν το μεσημέρι στα θερμά λουτρά. Για πυροτεχνήματα χωρίς συνωστισμό υπάρχουν οι κρουαζιέρες με δείπνο στον Δούναβη, μία από τις πιο δημοφιλείς επιλογές για Πρωτοχρονιά και Χριστούγεννα στη Βουδαπέστη.

Πράγα

Όποιος φτάνει στην Πράγα περιμένοντας πυροτεχνήματα πάνω από το κάστρο θα συναντήσει άλλη εικόνα. Ο Δήμος δεν οργανώνει δική του επίδειξη, ενώ στο ιστορικό κέντρο, όπως και σε μεγάλο μέρος της πόλης, τα ιδιωτικά βεγγαλικά απαγορεύονται όλο τον χρόνο, χωρίς εξαίρεση για την παραμονή. Η νύχτα ζει στους δρόμους. Ο κόσμος μαζεύεται στην πλατεία της Παλιάς Πόλης, κάτω από το αστρονομικό ρολόι, όπως και στην πλατεία Βάτσλαβ (Václavské náměstí). Οι αγορές που στήνονται για τα Χριστούγεννα στην Πράγα μένουν ανοιχτές ως τα Θεοφάνια, οπότε όποιος έρθει για την Πρωτοχρονιά τις βρίσκει ακόμα στημένες.

Πολωνία

Οι Πολωνοί λένε την παραμονή Σιλβέστερ (Sylwester), από τον άγιο Σίλβεστρο που γιορτάζει στις 31 Δεκεμβρίου. Στο τραπέζι της παραμονής δεν λείπει η ρέγγα, που τρώγεται στα μεσάνυχτα για να είναι η χρονιά γεμάτη. Στην Κρακοβία ο δήμος γιορτάζει χωρίς πυροτεχνήματα, με φώτα και λέιζερ. Το πλήθος της παραμονής μαζεύεται στην κεντρική πλατεία, τη Ρίνεκ Γκούβνι (Rynek Główny). Για Πρωτοχρονιά στο βουνό υπάρχει το Ζακοπάνε, κάτω από τα Τάτρα, όπου η πόλη καλεί τον κόσμο σε υπαίθρια συναυλία με την παραδοσιακή μουσική της περιοχής. Εκεί τα πυροτεχνήματα απουσιάζουν για να μην ενοχλούνται τα ζώα του εθνικού πάρκου. Όποιος ταξιδεύει για Χριστούγεννα και Πρωτοχρονιά στην Πολωνία ζει δύο πολύ διαφορετικές βραδιές, το οικογενειακό δείπνο της 24ης και τη γιορτή της 31ης στον δρόμο.

Ρώμη και Φλωρεντία

Η Ρώμη στήνει τη μεγάλη δωρεάν συναυλία της παραμονής στον Κίρκο Μάξιμο (Circo Massimo), τον αρχαίο ιππόδρομο κάτω από τον Παλατίνο, από τις εννιά το βράδυ ως αργά μετά τα μεσάνυχτα. Για τα πυροτεχνήματα οι Ρωμαίοι ανεβαίνουν στο Τζανίκολο (Gianicolo) ή στο Πίντσιο (Pincio), απ' όπου φαίνεται όλη η πόλη. Στο δείπνο της 31ης σερβίρονται φακές με κοτεκίνο (cotechino), ένα παχύ χοιρινό λουκάνικο, για να έρθουν χρήματα. Κατά την ιταλική πρόληψη, τα μεσάνυχτα φοράς κόκκινα εσώρουχα για καλή τύχη. Η Πρωτοχρονιά στη Φλωρεντία είναι πιο ήσυχη, γιατί ο Δήμος απαγορεύει τα βεγγαλικά και απλώνει τη γιορτή σε σκηνές με μουσική σε διάφορες πλατείες.

Ζυρίχη

Στη Ζυρίχη τα μεσάνυχτα έχουν μια καθυστέρηση. Λίγο πριν από τις δώδεκα χτυπούν για σχεδόν είκοσι λεπτά οι καμπάνες του Γκρόσμυνστερ (Grossmünster). Στις δώδεκα ο κόσμος στις όχθες ανταλλάσσει ευχές, όμως ο ουρανός μένει σκοτεινός. Τα πυροτεχνήματα ανάβουν πάνω από τη λίμνη στις δώδεκα και είκοσι, αφού σβήσουν τα φώτα του κέντρου. Η Πρωτοχρονιά στη Ζυρίχη κρατάει δύο μέρες, γιατί και η 2α Ιανουαρίου είναι αργία. Οι ήσυχες μέρες που ακολουθούν ταιριάζουν σε εκδρομή στη Λουκέρνη ή στο Ούετλιμπεργκ (Uetliberg), τον λόφο πάνω από την πόλη.

Μαδρίτη

Στη Μαδρίτη η χρονιά αλλάζει τρώγοντας σταφύλια. Το ρολόι της Πουέρτα δελ Σολ (Puerta del Sol) χτυπά δώδεκα φορές και σε κάθε χτύπο οι Ισπανοί τρώνε από μία ρώγα σταφυλιού, για να έχουν τύχη σε κάθε μήνα της χρονιάς που έρχεται. Τα χτυπήματα μεταδίδονται ζωντανά από την τηλεόραση, έτσι τα σταφύλια τρώγονται ταυτόχρονα στην πλατεία, στα σπίτια και στα μπαρ όλης της χώρας. Για όσους μείνουν περισσότερο, τα Χριστούγεννα και η Πρωτοχρονιά στη Μαδρίτη κλείνουν το βράδυ της 5ης Ιανουαρίου, με την παρέλαση των Τριών Μάγων.

Βαρκελώνη

Στη Βαρκελώνη η αλλαγή του χρόνου γιορτάζεται στους πρόποδες του Μονζουίκ (Montjuïc). Η λεωφόρος Μαρία Κριστίνα (Avinguda de la Reina Maria Cristina) ανεβαίνει από την πλατεία της Ισπανίας ως το Εθνικό Παλάτι (Palau Nacional) και τη νύχτα της 31ης γεμίζει με δεκάδες χιλιάδες ανθρώπους. Δέκα λεπτά πριν από τις δώδεκα ξεκινά ένα θέαμα με πυροτεχνήματα, drones και μουσική που κρατάει ως λίγο μετά τα μεσάνυχτα, με το παλάτι φωτισμένο στο βάθος. Η είσοδος είναι ελεύθερη. Όπως σε όλη την Ισπανία, τα δώδεκα σταφύλια τρώγονται και εδώ με τα χτυπήματα του ρολογιού.

Παρίσι

Η πρωτοχρονιάτικη γιορτή του Παρισιού στήνεται στα Ηλύσια Πεδία, μακριά από τον Πύργο του Άιφελ. Η λεωφόρος κλείνει για τα αυτοκίνητα και γεμίζει με εκατοντάδες χιλιάδες ανθρώπους. Στο τέλος της λεωφόρου, πάνω στην πέτρα της Αψίδας του Θριάμβου, προβάλλονται εικόνες ως την αντίστροφη μέτρηση, που κλείνει με πυροτεχνήματα γύρω από το μνημείο. Η είσοδος είναι ελεύθερη, με έλεγχο τσαντών. Η λεωφόρος μένει φωταγωγημένη όλο τον Δεκέμβριο, γιατί τα Χριστούγεννα και η Πρωτοχρονιά στο Παρίσι γιορτάζονται πρώτα απ' όλα με φως.

Λονδίνο

Το Λονδίνο αποχαιρετά τη χρονιά με τα χτυπήματα του Μπιγκ Μπεν, που ανοίγουν ένα σόου πυροτεχνημάτων περίπου δώδεκα λεπτών πάνω από τον Τάμεση και γύρω από το Μάτι του Λονδίνου (London Eye). Για να το δεις από τις ζώνες κατά μήκος του ποταμού χρειάζεσαι εισιτήριο. Ο Δήμος του Λονδίνου τα διαθέτει σε δόσεις από τα μέσα Οκτωβρίου, μόνο μέσω του επίσημου πωλητή. Όσα κυκλοφορούν από άλλες πηγές δεν ισχύουν. Αν σκέφτεσαι Πρωτοχρονιά στο Λονδίνο, καλό είναι να αγοράσεις το εισιτήριο πριν από τα αεροπορικά.

Νέα Υόρκη

Στη Νέα Υόρκη η χρονιά αλλάζει όταν στην Αθήνα είναι ήδη επτά το πρωί. Στις 23:59 η φωτεινή μπάλα στην κορυφή του κτιρίου One Times Square αρχίζει να κατεβαίνει και φτάνει κάτω ακριβώς στις δώδεκα. Η είσοδος στην πλατεία είναι δωρεάν, χωρίς εισιτήρια, όμως οι θέσεις πιάνονται από το απόγευμα και η αναμονή στο κρύο κρατάει ώρες. Το ταξίδι θέλει έγκριση ESTA πριν από την πτήση. Με τόσες ώρες πτήσης αξίζει να ενώσεις Χριστούγεννα και Πρωτοχρονιά στη Νέα Υόρκη σε ένα ταξίδι, αφού το δέντρο του Ροκφέλερ Σέντερ μένει αναμμένο ως τα μέσα Ιανουαρίου.

Πρωτοχρονιά χωρίς παλτό

Μάλτα

Η Μάλτα τον Δεκέμβριο έχει θερμοκρασίες γύρω στους δεκαέξι με είκοσι βαθμούς, οπότε η βραδιά της 31ης περνά έξω χωρίς βαρύ μπουφάν. Η μεγάλη γιορτή στήνεται στην πλατεία Αγίου Γεωργίου της Βαλέτας, μπροστά στο Μεγάλο Παλάτι, από τις δέκα το βράδυ ως τις δύο, με ελεύθερη είσοδο και πυροτεχνήματα στα μεσάνυχτα. Οι γιορτές στη Μάλτα έχουν και πιο ήσυχη εκδοχή, στη Βικτόρια της Γκότζο, όπου η βραδιά ξεκινά νωρίτερα και ταιριάζει σε οικογένειες με παιδιά. Οι μέρες γύρω από την παραμονή είναι πάντως οι ακριβότερες του χειμώνα για το νησί.

Ντουμπάι

Το Ντουμπάι είναι από τους λίγους προορισμούς όπου η χρονιά αλλάζει πριν από την Αθήνα, δύο ώρες νωρίτερα. Τα πυροτεχνήματα ανάβουν πάνω στον ίδιο τον Μπουρτζ Χαλίφα (Burj Khalifa), τον ψηλότερο ουρανοξύστη του κόσμου. Οι περισσότερες ζώνες θέασης στο κέντρο της πόλης είναι δωρεάν. Πληρώνεις μόνο για το πάρκο στη βάση του κτιρίου. Οι δρόμοι προς το κέντρο κλείνουν για τα αυτοκίνητα από το απόγευμα και κάθε ζώνη κλείνει όταν γεμίσει, οπότε η θέση πιάνεται νωρίς.

Οικονομικοί προορισμοί για την Πρωτοχρονιά

Το κόστος ενός πρωτοχρονιάτικου ταξιδιού το ανεβάζουν κυρίως τα αεροπορικά των ημερών γύρω από την 31η και το δείπνο της παραμονής, που στα περισσότερα εστιατόρια είναι κλειστό μενού. Τη μεγάλη διαφορά όμως την κάνει η χώρα. Η Πολωνία είναι μία από τις τρεις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης με τα χαμηλότερα επίπεδα τιμών, ενώ η Ουγγαρία έχει από τις φθηνότερες τιμές σε εστιατόρια και ξενοδοχεία. Η Βουδαπέστη, η Κρακοβία και η Βαρσοβία κοστίζουν έτσι αισθητά λιγότερο από τη Βιέννη ή το Παρίσι για ταξίδι ίδιας διάρκειας.

Στην άλλη άκρη βρίσκεται η Ζυρίχη, όπου οι τιμές σε εστιατόρια και ξενοδοχεία ξεπερνούν τον ευρωπαϊκό μέσο όρο πάνω από μιάμιση φορά. Ακριβό είναι και το Λονδίνο, όπου στον λογαριασμό μπαίνει και το εισιτήριο για τα πυροτεχνήματα. Στις περισσότερες πόλεις η γιορτή στον δρόμο είναι δωρεάν, οπότε μπορείς να δειπνήσεις νωρίτερα σε κανονικό εστιατόριο και να περάσεις τα μεσάνυχτα στην πλατεία.

Πτήσεις, ώρα και πόσες νύχτες

Η Βουδαπέστη, η Βιέννη, η Ρώμη, η Πράγα και οι πόλεις της Πολωνίας απέχουν από την Αθήνα πτήση περίπου δύο ωρών. Η Μαδρίτη, το Παρίσι, το Λονδίνο και το Ντουμπάι θέλουν τρεισήμισι με τέσσερις ώρες, ενώ η Νέα Υόρκη πάνω από δέκα. Αν θέλεις να ευχηθείς στους δικούς σου στην Ελλάδα την ώρα που αλλάζει ο χρόνος εκεί, στην κεντρική Ευρώπη θα τους πάρεις τηλέφωνο στις έντεκα το βράδυ.

Με λιγότερες από τρεις νύχτες το ταξίδι γίνεται τρέξιμο. Φτάνεις στις 30 Δεκεμβρίου, έχεις την 31η για την πόλη και τη βραδιά, ενώ την 1η Ιανουαρίου βλέπεις ό,τι είναι ανοιχτό, γιατί στις περισσότερες πόλεις τα καταστήματα μένουν κλειστά. Η τέταρτη και η πέμπτη νύχτα έχουν αξία εκεί όπου η γιορτή συνεχίζεται: στη Μαδρίτη ως τους Τρεις Μάγους, στη Ζυρίχη με τη δεύτερη αργία, στη Βιέννη με τους πρώτους χορούς του Ιανουαρίου, στην Πράγα με τις αγορές ανοιχτές ως τα Θεοφάνια.

Για τα περισσότερα ταξίδια αρκεί κράτηση από τον Νοέμβριο. Δύο εξαιρέσεις θέλουν πολύ περισσότερο χρόνο. Τα εισιτήρια για την πρωτοχρονιάτικη συναυλία της Φιλαρμονικής της Βιέννης κληρώνονται ανάμεσα σε όσους έκαναν αίτηση τον Φεβρουάριο, ενώ τα εισιτήρια για τα πυροτεχνήματα του Λονδίνου βγαίνουν τον Οκτώβριο. Για το ρεβεγιόν, προτείνουμε κράτηση τραπεζιού μαζί με τα αεροπορικά.

Συχνές ερωτήσεις

Ποιοι είναι οι καλύτεροι προορισμοί για Πρωτοχρονιά στην Ευρώπη;

Εξαρτάται από τη βραδιά που θέλεις. Για χορό στον δρόμο, η Βιέννη. Για έθιμο που θα θυμάσαι, η Μαδρίτη με τα δώδεκα σταφύλια. Για μεγάλη γιορτή με χαμηλό κόστος, η Βουδαπέστη. Για πυροτεχνήματα πάνω από νερό, η Ζυρίχη, η Βουδαπέστη και το Λονδίνο.

Ποιοι είναι οι πιο οικονομικοί προορισμοί για Πρωτοχρονιά στο εξωτερικό;

Η Βουδαπέστη και οι πόλεις της Πολωνίας, η Κρακοβία και η Βαρσοβία. Η Πολωνία και η Ουγγαρία έχουν από τα χαμηλότερα επίπεδα τιμών στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Οι ακριβότερες πόλεις είναι η Ζυρίχη και το Λονδίνο.

Σε ποιες πόλεις πληρώνεις για να δεις τα πυροτεχνήματα;

Στο Λονδίνο, για τις ζώνες κατά μήκος του Τάμεση. Στο Ντουμπάι πληρώνεις μόνο για το πάρκο στη βάση του Μπουρτζ Χαλίφα, ενώ οι υπόλοιπες ζώνες είναι δωρεάν. Στη Βιέννη, στη Μαδρίτη, στη Βαρκελώνη, στο Παρίσι, στη Ζυρίχη, στη Νέα Υόρκη και στη Βαλέτα η γιορτή στον δρόμο είναι ελεύθερη.

Πού κάνει ζέστη την Πρωτοχρονιά;

Στη Μάλτα, με θερμοκρασίες γύρω στους δεκαέξι με είκοσι βαθμούς, όπου η βραδιά περνά έξω χωρίς βαρύ μπουφάν. Ακόμα πιο ζεστό είναι το Ντουμπάι, που αλλάζει χρονιά δύο ώρες πριν από την Αθήνα.

Πόσες μέρες θέλει ένα πρωτοχρονιάτικο ταξίδι σε ευρωπαϊκή πόλη;

Τουλάχιστον τρεις, με άφιξη στις 30 Δεκεμβρίου. Τέσσερις ή πέντε αν θέλεις να μείνεις για τα έθιμα των επόμενων ημερών, όπως τους Τρεις Μάγους στη Μαδρίτη. Για τη Νέα Υόρκη υπολόγισε περισσότερες.

Αν θέλεις να βρεθείς σε μία από αυτές τις πόλεις τα μεσάνυχτα της 31ης, με πτήσεις και ξενοδοχείο κανονισμένα από πριν, δες τα οργανωμένα ταξίδια της Πρωτοχρονιάς. Αν πάλι προτιμάς να γιορτάσεις χωρίς αεροπλάνο, υπάρχουν οι προορισμοί για Πρωτοχρονιά στην Ελλάδα.