Σκι τα Χριστούγεννα και την Πρωτοχρονιά: το υψόμετρο κρίνει το χιόνι

Για σκι στα τέλη Δεκεμβρίου ο πρώτος αριθμός που κοιτάζεις είναι το υψόμετρο. Η φήμη ενός χιονοδρομικού, το μέγεθός του και η απόσταση από το σπίτι έρχονται μετά, γιατί τις μέρες των γιορτών η σεζόν μόλις ξεκινά. Όσο πιο ψηλά βρίσκονται οι πίστες, τόσο νωρίτερα κρατάνε το χιόνι. Το ίδιο κάνει και η τεχνητή χιόνωση, αρκεί να κάνει αρκετό κρύο και να μην έχει πολλή υγρασία. Το άλλο μισό του ταξιδιού είναι το βράδυ. Τα χωριά κάτω από τις πίστες έχουν τα δικά τους έθιμα των γιορτών, από τις φωτιές της Φλώρινας ως τις καθόδους με πυρσούς στις Άλπεις, οπότε διαλέγοντας χιονοδρομικό διαλέγεις και πώς θα περάσεις την παραμονή.

Πότε έχει χιόνι τις γιορτές

Τα ελληνικά χιονοδρομικά ανοίγουν όταν πέσει αρκετό χιόνι για να στρωθούν οι πίστες, οπότε η πρώτη μέρα λειτουργίας αλλάζει κάθε χρόνο. Οι περισσότερες πίστες της χώρας βρίσκονται κάτω από τα 2.300 μέτρα και λίγα κέντρα έχουν τεχνητή χιόνωση. Ένα ταξίδι για σκι τα Χριστούγεννα στην Ελλάδα λοιπόν θέλει ευελιξία, ενώ πριν ξεκινήσεις αξίζει να δεις το καθημερινό δελτίο χιονιού του κέντρου.

Στις Άλπεις τα πράγματα είναι πιο προβλέψιμα. Οι σταθμοί που βρίσκονται ψηλά, όπως το Βαλ Τορένς (Val Thorens) στα 2.300 μέτρα, έχουν χιόνι από τα Χριστούγεννα ως την άνοιξη, ενώ τα χαμηλότερα χωριά στηρίζονται στα κανόνια χιονιού. Στη Λαπωνία το χιόνι είναι δεδομένο, αφού οι πίστες λειτουργούν από τον Οκτώβριο. Εκεί το ζήτημα είναι το φως.

Τα ελληνικά χιονοδρομικά τις γιορτές

Παρνασσός και Αράχοβα

Ο Παρνασσός είναι το μεγαλύτερο χιονοδρομικό της χώρας, με 34 χιλιόμετρα πιστών σε δύο τομείς, τα Κελλάρια και τη Φτερόλακκα, από τα 1.640 ως τα 2.260 μέτρα. Σχεδόν τα μισά χιλιόμετρα είναι εύκολα και υπάρχουν τέσσερις μικροί αναβατήρες για αρχάριους. Τις αργίες λειτουργεί από τις οκτώ το πρωί, όπως τα Σαββατοκύριακα, ενώ το βράδυ ανάβει μια φωτισμένη πίστα για νυχτερινό σκι, όταν το επιτρέπει ο καιρός. Μετά τις πίστες η μέρα συνεχίζεται στην Αράχοβα, που τις γιορτές γεμίζει λαμπάκια και κόσμο ως αργά το βράδυ, με κέντρο την πλατεία με το δέντρο. Για διαμονή τις μέρες των γιορτών, κλείσε δωμάτιο από νωρίς. Τι άλλο χωράει σε μια μέρα από την Αθήνα, το γράφουμε στο άρθρο για τη μονοήμερη εκδρομή τα Χριστούγεννα.

Βίγλα Πισοδερίου και οι φωτιές της Φλώρινας

Η Βίγλα Πισοδερίου, 19 χιλιόμετρα από τη Φλώρινα, έχει εννέα πίστες μέσα σε δάσος οξιάς, από τα 1.650 ως τα 2.000 μέτρα. Διαθέτει και αναβατήρα ειδικά για μικρά παιδιά. Η μεγάλη βραδιά της περιοχής είναι η 23η Δεκεμβρίου. Τότε οι γειτονιές της Φλώρινας ανάβουν μεγάλες φωτιές, που θυμίζουν τη φωτιά που άναψαν οι βοσκοί για να ζεστάνουν το νεογέννητο Χριστό. Γύρω τους παίζουν χάλκινα, ενώ το κρασί κυκλοφορεί μαζί με φασόλια, πιπεριές και σουβλάκια. Οι φωτιές ανάβουν και τις επόμενες μέρες στα χωριά των Πρεσπών. Η Βασιλίτσα, στην Πίνδο, κοντά στα Γρεβενά, είναι το άλλο μεγάλο χιονοδρομικό της Δυτικής Μακεδονίας, με πίστες ως τα 2.100 μέτρα.

Καϊμακτσαλάν και Άγιος Αθανάσιος

Στο Καϊμακτσαλάν, στο όρος Βόρας, ο αναβατήρας της Κρεμάσης φτάνει τα 2.480 μέτρα και είναι ο ψηλότερος της χώρας. Η βάση για τις γιορτές είναι ο Παλαιός Άγιος Αθανάσιος, ένα πέτρινο χωριό στα 1.200 μέτρα. Το βράδυ της 23ης Δεκεμβρίου ανάβει φωτιά στην κεντρική πλατεία και οι κάτοικοι φωνάζουν «κόλιντα μπάμπω». Η φωτιά σβήνει το πρωί της παραμονής, όταν φέξει, για να συμβολίσει τον ερχομό του Χριστού. Την παραμονή της Πρωτοχρονιάς το χωριό ψέλνει τα σούρβα, τα κάλαντα του νέου χρόνου, ενώ η πλατεία γιορτάζει την αλλαγή με πυροτεχνήματα. Τα Λουτρά Πόζαρ βρίσκονται στην ίδια περιοχή, οπότε η πίστα και το ζεστό νερό χωράνε στο ίδιο ταξίδι. Πιο ανατολικά, τα 3-5 Πηγάδια πάνω από τη Νάουσα έχουν τεχνητή χιόνωση, άρα περισσότερες πιθανότητες να λειτουργούν τις γιορτές ακόμα κι αν το χιόνι αργήσει.

Καλάβρυτα

Το χιονοδρομικό του Χελμού ανεβαίνει από τα 1.700 ως τα 2.340 μέτρα, ψηλότερα από τον Παρνασσό, ενώ η Νεφέλη, με μήκος 3,2 χιλιόμετρα, είναι η μακρύτερη πίστα της Ελλάδας. Τα Καλάβρυτα γεμίζουν τις γιορτές είτε έχει χιονίσει είτε όχι. Οι πλατείες στολίζονται, οι δρόμοι φωτίζονται, η φιλαρμονική παίζει στο κέντρο και στήνεται παγοδρόμιο. Μαζί με τον Παρνασσό είναι η πιο κοντινή επιλογή για όποιον ξεκινά από την Αθήνα.

Πήλιο

Το χιονοδρομικό του Πηλίου στις Αγριολεύκες απέχει 27 χιλιόμετρα από τον Βόλο και από τις πίστες του βλέπεις το Αιγαίο. Βρίσκεται όμως χαμηλά, από τα 1.170 ως τα 1.470 μέτρα, άρα το χιόνι τις γιορτές είναι το λιγότερο σίγουρο από όλα. Ταιριάζει σε όποιον περνά τις γιορτές σε κάποιο χωριό του βουνού και θέλει μια μέρα σκι αν το επιτρέψει ο καιρός. Για τα χωριά και την παραμονή διάβασε το άρθρο για την Πρωτοχρονιά στο Πήλιο.

Μπάνσκο και οι μάσκες της Πρωτοχρονιάς

Το Μπάνσκο, στο βουνό Πίριν της Βουλγαρίας, είναι το πιο κοντινό χιονοδρομικό του εξωτερικού για όποιον ξεκινά από τη βόρεια Ελλάδα με το αυτοκίνητο. Το τελεφερίκ ξεκινά μέσα από την πόλη και ανεβάζει τους σκιέρ στις πίστες, που φτάνουν τα 2.600 μέτρα. Η σεζόν ανοίγει τον Δεκέμβριο και το κέντρο έχει σύγχρονο σύστημα τεχνητής χιόνωσης. Την πρώτη μέρα του χρόνου, το πρωί, το Ράζλογκ, έξι χιλιόμετρα πιο κάτω, γιορτάζει το Στάρτσεβατα. Οι γειτονιές της πόλης παρελαύνουν μία μία στο κέντρο, με τους κούκερι, μασκοφόρους με κουδούνια που διώχνουν τα κακά πνεύματα. Μια μικρότερη εκδοχή της γιορτής γίνεται στην πλατεία του Μπάνσκο.

Άλπεις και Λαπωνία

Αυστριακό Τιρόλο

Στο Τιρόλο η αλλαγή του χρόνου έχει δική της παράδοση στις πίστες. Στο Ζέρφαους (Serfaus), για παράδειγμα, η σχολή σκι κατεβαίνει την πλαγιά με πυρσούς το σούρουπο της 31ης Δεκεμβρίου και η κάθοδος τελειώνει με πυροτεχνήματα. Σε άλλα χωριά η πομπή με τους πυρσούς και το σόου των σκιέρ γίνονται την πρώτη μέρα του χρόνου. Για όσους ψάχνουν ταξίδια της Πρωτοχρονιάς με βουνό, αυτή η βραδιά είναι ο λόγος να διαλέξουν τις Άλπεις.

Γαλλικές και ελβετικές Άλπεις

Το Βαλ Τορένς είναι το ψηλότερο χιονοδρομικό χωριό της Ευρώπης και βρίσκεται στην κορυφή των Τριών Κοιλάδων (Les 3 Vallées), μιας ενιαίας περιοχής με περίπου εξακόσια χιλιόμετρα πιστών. Τη βδομάδα των Χριστουγέννων οι δάσκαλοι της γαλλικής σχολής σκι (ESF) κατεβαίνουν την πλαγιά με πυρσούς, ενώ ο Άγιος Βασίλης περνά από το χωριό με το έλκηθρό του σε παρέλαση. Στο γειτονικό Λε Μενυίρ (Les Menuires), στην ίδια κοιλάδα, η γιορτή ανοίγει την παραμονή με κάθοδο με πυρσούς και πυροτεχνήματα. Στην Ελβετία το Σεν Μόριτς (St. Moritz) βρίσκεται γύρω στα 1.800 μέτρα, με πίστες που ανεβαίνουν πάνω από τα 3.000.

Λέβι, στη Λαπωνία

Το Λέβι είναι το μεγαλύτερο χιονοδρομικό της Φινλανδίας, με 43 πίστες, από τις οποίες οι 17 είναι φωτισμένες. Τις γιορτές ο ήλιος δεν ανατέλλει καθόλου για περίπου τρεις εβδομάδες. Το πιο φωτεινό διάστημα της μέρας είναι από τις δέκα ως τη μία το μεσημέρι, με ένα γαλάζιο λυκόφως γύρω του, ενώ το υπόλοιπο σκι γίνεται κάτω από τους προβολείς. Στις τρεις το απόγευμα της παραμονής των Χριστουγέννων το χωριό ακούει την ανακήρυξη της Ειρήνης των Χριστουγέννων, μια φινλανδική παράδοση που διαβάζεται και στη γλώσσα των Σάμι. Μετά οι πίστες ησυχάζουν. Στις μέρες γύρω από τη γιορτή στήνεται χριστουγεννιάτικη αγορά με χειροτεχνίες της Λαπωνίας, ενώ στο ίδιο ταξίδι μπορεί να μπει και το Ροβανιέμι με το χωριό του Αϊ-Βασίλη.

Πίστες και επίπεδα δυσκολίας

Στην Ευρώπη οι πίστες χωρίζονται με χρώματα. Η μπλε είναι εύκολη και σχεδόν πάντα περιποιημένη, με κλίση που συνήθως δεν ξεπερνά το 25%. Η κόκκινη είναι μέτριας δυσκολίας, πιο απότομη ή πιο στενή, ενώ η μαύρη είναι για έμπειρους. Στη Γαλλία και στη Βουλγαρία υπάρχει και η πράσινη, η πιο ήπια από όλες, για τα πρώτα βήματα. Ο αρχάριος περνά τις πρώτες δύο μέρες στους μικρούς αναβατήρες της βάσης με μάθημα σε σχολή σκι. Στις μπλε πίστες ανεβαίνει όταν μάθει να σταματά και να στρίβει με έλεγχο.

Εξοπλισμός, ενοικίαση και κόστος

Πέδιλα, μπότες, μπατόν και κράνος νοικιάζονται στη βάση κάθε χιονοδρομικού ή στα καταστήματα των κοντινών χωριών. Τις γιορτές η ζήτηση είναι η μεγαλύτερη της χρονιάς, οπότε κλείσε τον εξοπλισμό και τα μαθήματα από πριν όπου γίνεται. Από το σπίτι φέρνεις αδιάβροχο μπουφάν και παντελόνι, γάντια, μάσκα, θερμικά ρούχα και αντηλιακό, γιατί το χιόνι αντανακλά τον ήλιο ακόμα και με συννεφιά. Το μεγαλύτερο έξοδο της μέρας είναι το εισιτήριο των αναβατήρων (ski pass), μαζί με την ενοικίαση. Στην Ελλάδα και στο Μπάνσκο το συνολικό κόστος είναι αισθητά χαμηλότερο από τις Άλπεις, ενώ στις Άλπεις το ακριβότερο κομμάτι είναι η διαμονή στα ψηλά χωριά τη βδομάδα των γιορτών.

Συχνές ερωτήσεις

Έχει σίγουρα χιόνι στα ελληνικά χιονοδρομικά τα Χριστούγεννα;

Όχι. Τα κέντρα ανοίγουν μόνο όταν το χιόνι φτάσει για να στρωθούν οι πίστες, οπότε η πρώτη μέρα λειτουργίας αλλάζει από χρονιά σε χρονιά. Περισσότερες πιθανότητες έχουν τα κέντρα με τεχνητή χιόνωση, όπως τα 3-5 Πηγάδια. Ακολουθούν τα ψηλότερα, όπως το Καϊμακτσαλάν.

Λειτουργούν τα χιονοδρομικά ανήμερα τα Χριστούγεννα και την Πρωτοχρονιά;

Ναι, όταν υπάρχει χιόνι. Ο Παρνασσός λειτουργεί τις αργίες με το ωράριο του Σαββατοκύριακου, από τις οκτώ το πρωί. Στο Λέβι οι πίστες ησυχάζουν το απόγευμα της παραμονής των Χριστουγέννων, ενώ για την Πρωτοχρονιά το κέντρο έχει ειδικό ωράριο.

Ποιο χιονοδρομικό είναι πιο κοντά στην Αθήνα;

Ο Παρνασσός, περίπου δύο ώρες με το αυτοκίνητο, με την Αράχοβα ως βάση. Λίγο πιο μακριά βρίσκεται το χιονοδρομικό του Χελμού, πάνω από τα Καλάβρυτα.

Πού γίνεται κάθοδος με πυρσούς τις γιορτές;

Στις Άλπεις είναι παράδοση των σχολών σκι. Στο Βαλ Τορένς γίνεται τη βδομάδα των Χριστουγέννων, στο Λε Μενυίρ την παραμονή των Χριστουγέννων και στο Ζέρφαους του Τιρόλου το σούρουπο της 31ης Δεκεμβρίου, με πυροτεχνήματα στο τέλος.

Οι γιορτές είναι η πρώτη μεγάλη εβδομάδα της σεζόν και τα ξενοδοχεία κοντά στις πίστες γεμίζουν νωρίς. Δες τα οργανωμένα ταξίδια των Χριστουγέννων για βουνό, χιόνι και πίστες.